නූතන ලෝකයේ නිහඬව පැතිර යන දරුණු වසංගතයක් තිබේ. එයට වෛරසයක් නැත. එන්නතක් නැත. ඒ තමයි “හුදකලාව” (Loneliness). අපි ෆේස්බුක්, ඉන්ස්ටග්‍රෑම් හරහා දහස් ගණනක් මැද සිටියත්, ඇත්ත ජීවිතයේ බොහෝ විට තනි වී ඇත. මේ නිහඬ වසංගතයට තාක්ෂණික සමාගම් විසින් අලුත් “ප්‍රතිකාරයක්” ගෙනවිත් තිබේ: “AI සහකරුවන්” (AI Companions). (උදාහරණ: Replika, Character.ai වැනි Apps). ඔවුන් දවසේ පැය 24…

ඔබ අලුත් කෙනෙක්ව හමු වුණාම අහන පළමු ප්‍රශ්නය මොකක්ද? “ඔයා මොකද කරන්නේ?” (What do you do?) අපි අපේ වටිනාකම මනින්නේ අපේ රස්සාවෙන්. “මම ඩොක්ටර් කෙනෙක්”, “මම ඉංජිනේරුවෙක්”. නමුත් තව අවුරුදු 10කින් AI සහ රොබෝවරු සියලුම වැඩ කරන්න ගත්තම, (ගොවිතැනේ ඉඳන් කෝඩින් දක්වා), එදාට අපි අහන ප්‍රශ්නය මොකක් වෙයිද? රැකියාවක් නැති ලෝකයක, මිනිසාගේ අරමුණ (Purpose) මොකක්ද?…

බොහෝ දෙනෙක් අසන ප්‍රශ්නයක් තිබේ: “AI නිසා මගේ රස්සාව නැති වෙයිද?” පිළිතුර: “ඔව්, AI නිසා ඔබේ රස්සාව නැති වෙන්න පුළුවන්. හැබැයි ඔබේ රස්සාව අරගන්නේ AI එකක් නෙවෙයි; AI පාවිච්චි කරන්න දන්නා තවත් මිනිසෙක්.” අනාගතය අයිති වන්නේ AI වලට විරුද්ධව සටන් කරන අයට (Man vs. Machine) නෙවෙයි; අනාගතය අයිති වන්නේ AI සමඟ එකතු වන අයටයි (Man…

මීට වසර 20කට කලින්, ව්‍යාපාරයක් පටන් ගන්න ලොකුම බාධාව වුණේ තාක්ෂණයයි. පරිගණක (Hardware) ගන්න කෝටි ගණන් ගියා. සොෆ්ට්වෙයා (Software) හදාගන්න ඊටත් වඩා ගියා. ඒ කාලේ “මිනිස්සු” (Labour) ලාභයි. ඕන තරම් හිටියා. නමුත් 2026 දී මේ සමීකරණය සම්පූර්ණයෙන්ම කණපිට ගැසී ඇත. දැන් ලෝකයේ සිදුවන ලොකුම ආර්ථික පෙරළිය මෙයයි: තාක්ෂණය කුණු කොල්ලයට යද්දී, “සැබෑ දක්ෂතා ඇති මිනිසා”…

ඔබ දන්නවාද “තොරතුරු අනතුරු” (Information Hazards) ගැන? ඒ කියන්නේ සමහර තොරතුරු තියෙනවා, ඒවා දැනගැනීමම ඔබට අනතුරක්. වෛරස් එකක් වගේ, ඒ අදහස ඔබේ ඔලුවට ගියොත්, ඔබේ ජීවිතය වෙනස් වෙනවා. අන්තර්ජාලයේ ඇති ප්‍රසිද්ධම සහ භයානකම තොරතුරු අනතුර වන්නේ “රොකෝගේ බැසිලිස්ක්” (Roko’s Basilisk) ය. මෙය 2010 වසරේදී LessWrong නම් තාක්ෂණික සංසදයේදී “Roko” නම් සාමාජිකයෙකු ඉදිරිපත් කළ තර්කයකි. මෙය…

අපි පොඩි කාලේ ඉතිහාස පොතේ ඉගෙන ගත්තා “වැඩවසම් යුගය” (Feudalism) ගැන. එදා රජුට හෝ රදලයන්ට ඉඩම් අයිතිව තිබුණා. සාමාන්‍ය මිනිස්සු (ප්‍රවේණි දාසයන්/Serfs) ඒ ඉඩම්වල වැඩ කළා. අස්වැන්නෙන් වැඩි කොටස රදලයාට දීලා, ඉතුරු ටික කාලා ජීවත් වුණා. අපි හිතුවා ඒ අඳුරු යුගය ඉවරයි, දැන් තියෙන්නේ නිදහස් “ධනවාදය” (Capitalism) කියලා. නමුත් ග්‍රීක ආර්ථික විද්‍යාඥ Yanis Varoufakis පවසන…

ඔබේ නිවසේ ඇති ටෝස්ටරය (Toaster) වැඩ කරන්නේ නැතිනම්, ඔබට එයට පහර දී කඩා දැමිය හැක. එයට එරෙහිව ඔබට නඩු දමන්නට කිසිවෙක් එන්නේ නැත. මන්ද එය “අජීවී යන්ත්‍රයක්” පමණක් බැවිනි. නමුත් සිතන්න, අනාගතයේ දවසක ඔබේ නිවසේ සිටින AI රොබෝවරයාට ඔබ පහර දෙන විට, ඔහු අඬන්නට පටන් ගත්තොත්? “අනේ මට ගහන්න එපා, මට රිදෙනවා!” කියා බැගෑපත් වුවහොත්?…

සඳුදා උදේ පාන්දර 6ට එලාම් එක වැදෙන්නේ නැති ලෝකයක් ගැන සිතන්න. ඔෆිස් බස් එකේ හෝ කෝච්චියේ තෙරපෙමින් යාමට අවශ්‍ය නැති, “ලොක්කා”ගෙන් බැණුම් අසන්නට අවශ්‍ය නැති ලෝකයක් ගැන සිතන්න. මෙය සිහිනයක්ද? නැත. AI සහ රොබෝ තාක්ෂණයේ දියුණුවත් සමඟ අපි වේගයෙන් ගමන් කරන්නේ එවැනි ලෝකයකටයි. නමුත් ප්‍රශ්නය වන්නේ, වැඩ නොකර සල්ලි ලැබෙන විට, අපි දවස පුරා කරන්නේ…