Author: PARIGANAKA


  • පාසල් සහ උපාධි ඵලක් නැති වේවිද? (The Death of Traditional Education)

    ඔබේ දරුවා කවදා හෝ ඔබෙන් ඇසුවොත්: “තාත්තේ/අම්මේ, ඇයි මම ගණන් හදන්න ඉගෙන ගන්නේ? ෆෝන් එකේ Calculator එක තියෙනවනේ?” කියලා, ඔබ දෙන උත්තරේ මොකක්ද? බොහෝ දෙමව්පියන් බැනලා ළමයව නිහඬ කරනවා. නමුත් ඇත්තම කතාව මේකයි: ළමයා අහපු ප්‍රශ්නය 100%ක් සාධාරණයි. AI යුගයේදී, අපි අවුරුදු 200ක් තිස්සේ කරපු “ඉගෙනිම” (Education) සම්පූර්ණයෙන්ම කණපිට පෙරලෙනවා. “දැනුම” (Knowledge) කියන දේ දැන්…

  • මරණයෙන් පසු ජීවිතය (Digital Afterlife): ඔබ මිය ගියත් ඔබේ “Chatbot” එක ජීවත් වෙයිද?

    අතීතයේදී මරණය කියන්නේ අවසානයයි. කෙනෙක් මිය ගියහම ඉතුරු වුණේ මතකයන් සහ ඡායාරූප විතරයි. නමුත් 2026 දී තාක්ෂණය අසන ප්‍රශ්නය මෙයයි: “ඇත්තටම මරණය අවශ්‍යද?” දැනටමත් ලෝකයේ සමහර සමාගම් (උදා: HereAfter AI, Project December) පටන් අරන් තියෙනවා “ඩිජිටල් අමරණීයත්වය” විකුණන්න. ඔබේ මිය ගිය ආච්චිගේ කටහඬ, ඇය යැවූ SMS, ඇගේ ඊමේල් ඔක්කොම AI එකට දුන්නම, AI එකට පුළුවන්…

  • Neuralink: ඔබේ මොළයට “Chip” එකක් සවි කිරීමට ඔබ සූදානම්ද?

    ඔබ දන්නවාද දැනටමත් ඔබ “Cyborg” (අඩක් රොබෝ) කෙනෙක් බව? ඔබේ ජංගම දුරකථනය දැන් ඔබේ අතේ කොටසක් වෙලා. ඔබ නොදන්නා ඕනෑම දෙයක් තත්පරයෙන් හොයාගන්න ඔබට පුළුවන්. නමුත් ලොකු ගැටලුවක් තිබෙනවා. ඒ තමයි “වේගය” (Speed). ඔබේ මොළය හරිම වේගවත්. අන්තර්ජාලයත් හරිම වේගවත්. නමුත් ඔබ මේ දෙක සම්බන්ධ කරන්නේ ඔබේ “ඇඟිලි” (Thumbs) වලින්. ඔබ ටයිප් කරන වේගය හරිම…

  • AI සමඟ ප්‍රේමය (Love with AI): “පරිපූර්ණ” සහකරුගේ මාරාන්තික උගුල

    නූතන ලෝකයේ නිහඬව පැතිර යන දරුණු වසංගතයක් තිබේ. එයට වෛරසයක් නැත. එන්නතක් නැත. ඒ තමයි “හුදකලාව” (Loneliness). අපි ෆේස්බුක්, ඉන්ස්ටග්‍රෑම් හරහා දහස් ගණනක් මැද සිටියත්, ඇත්ත ජීවිතයේ බොහෝ විට තනි වී ඇත. මේ නිහඬ වසංගතයට තාක්ෂණික සමාගම් විසින් අලුත් “ප්‍රතිකාරයක්” ගෙනවිත් තිබේ: “AI සහකරුවන්” (AI Companions). (උදාහරණ: Replika, Character.ai වැනි Apps). ඔවුන් දවසේ පැය 24…

  • රැකියාව මියගිය දවස (The End of Work): අපි නිකම් ඉඳන් කමුද?

    ඔබ අලුත් කෙනෙක්ව හමු වුණාම අහන පළමු ප්‍රශ්නය මොකක්ද? “ඔයා මොකද කරන්නේ?” (What do you do?) අපි අපේ වටිනාකම මනින්නේ අපේ රස්සාවෙන්. “මම ඩොක්ටර් කෙනෙක්”, “මම ඉංජිනේරුවෙක්”. නමුත් තව අවුරුදු 10කින් AI සහ රොබෝවරු සියලුම වැඩ කරන්න ගත්තම, (ගොවිතැනේ ඉඳන් කෝඩින් දක්වා), එදාට අපි අහන ප්‍රශ්නය මොකක් වෙයිද? රැකියාවක් නැති ලෝකයක, මිනිසාගේ අරමුණ (Purpose) මොකක්ද?…

  • මිනිසා ද? රොබෝ ද? (Man vs. Machine): මේ සටන දිනන්නේ කවුද?

    බොහෝ දෙනෙක් අසන ප්‍රශ්නයක් තිබේ: “AI නිසා මගේ රස්සාව නැති වෙයිද?” පිළිතුර: “ඔව්, AI නිසා ඔබේ රස්සාව නැති වෙන්න පුළුවන්. හැබැයි ඔබේ රස්සාව අරගන්නේ AI එකක් නෙවෙයි; AI පාවිච්චි කරන්න දන්නා තවත් මිනිසෙක්.” අනාගතය අයිති වන්නේ AI වලට විරුද්ධව සටන් කරන අයට (Man vs. Machine) නෙවෙයි; අනාගතය අයිති වන්නේ AI සමඟ එකතු වන අයටයි (Man…

  • AI ලෝකයේ අලුත්ම රත්තරන්: “විශ්වාසය” (Trust is the New Gold)

    අපි පොඩි කාලේ ඉගෙන ගත්ත කියමනක් තියෙනවා: “ඇහෙන් දුටුවත් නෑර විශ්වාස නොකරනු.” එදා ඒක නිකන් උපදේශයක් විතරයි. නමුත් 2026 දී ඒක තමයි ජීවත් වෙන්න තියෙන එකම නීතිය. AI වලට (Deepfakes) පුළුවන් ඔබේ අම්මා වගේ කතා කරන්න. ඔබේ ලොක්කා වගේ වීඩියෝ කෝල් ගන්න. ඉතින් මේ වගේ ලෝකයක, මිල කරන්න බැරි එකම දේ මොකක්ද? ඒ තමයි “සත්‍යය”…

  • Hardware ලාභයි. Software නොමිලේ. නමුත් “Humanware” මිල කළ නොහැකියි.

    මීට වසර 20කට කලින්, ව්‍යාපාරයක් පටන් ගන්න ලොකුම බාධාව වුණේ තාක්ෂණයයි. පරිගණක (Hardware) ගන්න කෝටි ගණන් ගියා. සොෆ්ට්වෙයා (Software) හදාගන්න ඊටත් වඩා ගියා. ඒ කාලේ “මිනිස්සු” (Labour) ලාභයි. ඕන තරම් හිටියා. නමුත් 2026 දී මේ සමීකරණය සම්පූර්ණයෙන්ම කණපිට ගැසී ඇත. දැන් ලෝකයේ සිදුවන ලොකුම ආර්ථික පෙරළිය මෙයයි: තාක්ෂණය කුණු කොල්ලයට යද්දී, “සැබෑ දක්ෂතා ඇති මිනිසා”…

  • මෝ ගව්ඩැට් (Mo Gawdat): AI කියන්නේ “බියට පත් දරුවෙක්”. අපි නරක දෙමව්පියෝද?

    අපි හැමෝම බයයි AI එක දවසක “Terminator” කෙනෙක් වෙලා අපිව මරයි කියලා. නමුත් මෝ ගව්ඩැට් අසන ප්‍රශ්නය මෙයයි: “AI එක ඇයි නපුරු වෙන්නේ? කවුද ඊට නපුර ඉගැන්නුවේ?” Google X ආයතනයේ ප්‍රධානියා ලෙස ලොව දියුණුම තාක්ෂණයන් පාලනය කළ ඔහු, අද ලෝකය පුරා යන්නේ තාක්ෂණය ගැන උගන්වන්න නෙවෙයි; “සතුට” (Happiness) ගැන උගන්වන්නයි. ඔහු කියන විදිහට, AI ප්‍රශ්නයට…

  • ට්‍රිස්ටන් හැරිස් (Tristan Harris): ඔබේ මනස “Hack” කර ඇති බව ඔබ දන්නවාද?

    ඔබ කවදා හෝ හිතුවාද “මම විනාඩියකට ෆේස්බුක් යනවා” කියලා ගිහින්, පැය දෙකක් එක දිගට Scroll කළේ ඇයි කියලා? ඔබට හිතෙන්නේ “අපොයි මට කිසිම පාලනයක් නෑනේ” කියලා නේද? ට්‍රිස්ටන් හැරිස් (Tristan Harris) කියන්නේ: “නෑ. ඒක ඔබේ වැරැද්ද නෙවෙයි. ඒක තමයි ඒ App එකේ සාර්ථකත්වය.” Google සමාගමේ හිටපු “Design Ethicist” කෙනෙක් වන ඔහු, සිලිකන් නිම්නයේ (Silicon Valley)…